Gebreid rond de Zuiderzee

Enige tijd geleden bezocht ik het depot van het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. Conservator Erik Walsmit was zo aardig om tientallen dozen voor mij open te maken, zodat ik in detail de 19e eeuwse breiwerken uit de collectie kon bestuderen. Dus dat was geweldig natuurlijk. Ik laat er hier wat van zien:

dozen_uitpakken

doos mitaines

Sommige van deze kanten mitaines of mouwen zijn zo fijn gebreid, dat je bijna niet kan geloven dat het handwerk is. De kleintjes zijn uiteraard voor kinderen bedoeld.
De meesten zijn afkomstig van de Friese kant van de Zuiderzee.
Maar het Noordhollandse stadje Huizen heeft natuurlijk een heel eigen traditie van gebreide mouwtjes met kralen:

huizer mouwtjes

Ik was vooral benieuwd of er ook typisch Enkhuizer of West-Fries breiwerk was. Herkomst is vaak lastig te achterhalen, maar een aantal mutsen waren zeker afkomstig van een Enkhuizer familie. Door wie ze gebreid zijn is helaas niet bekend.

1427_enkhuizen_bakkertje_19e

Links en rechts is dezelfde muts op maat voor een volwassen man. Onder de omgeslagen rand werd vaak gewoon tricotsteek gebreid en hier zijn er in dit geval de initialen van de drager op geborduurd.
Dit type muts kom je in allerlei variaties tegen in veel textielcollecties, dus ze werden eigenlijk overal wel gedragen en gebreid. Ten onrechte worden het vaak slaapmutsen genoemd. Ze heten ‘bakkertjes’ en werden door jongens en mannen binnenshuis gedragen, in de slecht verwarmde woningen van vroeger geen overbodige luxe.

7460 w.friesl

Zowel de bakkertjes als de meisjesmutsen hebben meestal een stermotief in de bol.
Dit babymutsje is ook ingebreid met kraaltjes en zou afkomstig zijn uit West-Friesland.

8815_wieringerwaard

Dit beeldschone babymutsje met ingebreide kralen komt waarschijnlijk uit de Wieringerwaard. Waarschijnlijk werden dit soort mutsjes voor de doop gemaakt. Babymutsjes werden natuurlijk altijd maar kort gedragen, daardoor zijn er best veel bewaard gebleven.

 

 

 

 

 

 

 

Advertenties

5 thoughts on “Gebreid rond de Zuiderzee

    • Collecties van openbaar kunstbezit zijn toegankelijk wanneer je een specifieke en professionele vraag hebt, in het kader van een (wetenschappelijk) onderzoek bijvoorbeeld. Conservatoren zijn zeer druk bezette mensen en het is heel bijzonder als ze tijd voor je vrij willen maken. Maar wanneer je een heel gerichte vraag hebt zijn er vaak wel mogelijkheden. Gewoon proberen Monique! Ik ben bezig met een patroontje naar aanleiding van dit bezoek, dat komt er aan!

      Liked by 1 persoon

    • Vrijwel al het witgoed is gebreid met hele fijne katoen, een enkele keer zijde. Soms met de dikte van naaigaren! Ik verbaas me elke keer weer over de fijnheid. Wol werd vooral gebruikt voor kousen en voor (mannen-) mutsen en wanten voor buiten. Soms voor een warme onderrok. Het museum heeft wollen wanten en ‘Itse’ mutsen van Marken, maar die zijn eigenlijk afkomstig van de Shetlands, waarvandaan ze werden meegenomen door de vissers.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s