Zeldzaam boekje

Deze week bezocht ik Het Kapiteinshuis in Nieuwe Pekela. Ik had namelijk een tip gekregen naar aanleiding van een vorige blogpost over het 2e deel van het breiboekje van Tjaden. Het bleek dat dit leuke kleine museum deel 1 in de collectie heeft. Kennelijk is het een zeldzaam boekje want ik heb er nergens verder iets van kunnen vinden.

0000kaft

Het Nieuwste Breiboekje voor meisjes, om zich spoedig en gemakkelijk in het breijen te bekwamen. Eerste stukje met platen. Deventer, A. Tjaden, 1865. Collectie Kapiteinshuis Nieuwe Pekela.

Tjaden is de uitgever, maar de schrijfster is onbekend, het voorwoord is ondertekend met ‘De Vervaardigster’, A. den 1864.
De schrijfster vertelt dat, ook al zijn er heel veel breiboekjes, er geen een geschikt is voor jonge kinderen die pas beginnen te breien. Zij geeft eenvoudige patronen met een opklimmende moeilijkheidsgraad. In het 2e stukje zullen de patronen al weer een stuk moeilijker zijn, zo kondigt ze aan. Daarna wil ze een knoop- en haakboekje schrijven. Ik heb geen idee of dat er gekomen is.

Het boekje is in dit museum terecht gekomen, omdat een vroegere inwoonster van Pekela het in haar bezit heeft gehad. Op het schutblad staat haar naam, Martha Hebelina Fockens, maart 1876.

00schutbladCollectie Kapiteinshuis Nieuwe Pekela

kapiteinshuis1

Het Kapiteinshuis is een liefdevol ingericht klein museum, in een woonhuis aan het water. Vroeger waren er meer van dit type schippershuizen, maar dit is de laatste die is overgebleven. Het huis is zo mooi bewaard dankzij de laatste bewoonster die er nog tot haar dood begin 21ste eeuw heeft gewoond in deze mooie kamer met bedsteden en linnenkast.

kapiteinshuis2

In de Linnenkast zag ik nog wat breiwerk. Naast wat simpele kousen, stopkousen en een kleine breirol lagen er deze kousen met mooie rand, waarvan ik het motief herkende uit de Eutropia (breiboek 1844) als nr 7 ‘De Koningskroon-toer’. Hierbij de beschrijving van deze kousenrand als PDF download.

pekela kousenr
pekela kousenrandKousenrand, Collectie Kapiteinshuis Nieuwe Pekela.

pekela kousenOver een stoel naast de bedstee een paar kousen met een rand in Pauwenvedersteek.

In een andere ruimte was een tentoonstelling van zilveren voorwerpen. In Pekela zijn door de tijden heen 44 zilversmeden actief geweest. Toch best veel voor zo’n kleine plaats. Gijs Koerts van het museum, die het breiboekje voor me had opgezocht, vertelde dat er een bloeitijd is geweest in het dorp door de handel in turf en als de mensen het beter kregen schaften ze ook zilveren voorwerpen aan.

pekela breischedeZoals deze breischede in zilveren montuur van Geert Klaassens Maurits, 1850-1899.

pekela zilverOf deze fraaie tasbeugel van Johannes Nieholt, 1807-1824. Zou er ooit een gebreide kralentas aan hebben gezeten?

kapiteinshuis5

Ooit stond rond 1870 meer dan 60% van de Nederlandse handelsvloot geregistreerd in de Groninger veenkoloniën. Tot in de jaren 1930 had Pekela een eigen zeemanscollege. Een rijke scheepvaartgeschiedenis dus. Daarvan getuigen veel objecten in het museum zoals dit prachtige knipwerk.

Ga er eens langs als je in de buurt bent, dit deel van Groningen is bovendien heel erg mooi.

Save

Advertenties

7 thoughts on “Zeldzaam boekje

  1. Eigenlijk zijn alle boekjes over breien uit deze tijd zeldzaam want de oplage was maar heel klein: te duur voor de meeste mensen. Bovendien was de geletterdheid nog niet zo uitgebreid als nu. Dus een boekje voor meisjes om te léren breien lijkt mij echt een grote zeldzaamheid….. Heel bijzonder.
    Dank voor deze info, zoals je weet heb ik daarvoor een speciale belangstelling.
    En voor het geval ik je dat nog niet had laten weten: ik heb de Sluter-boekjes nu eindelijk compleet. Heeft me een paar jaar gekost, dus ik denk niet dat ik op zoek hoef te gaan naar deze….😊..Ook opmerkelijk dat de schrijfster niet bekend wilde worden…..?!

    Liked by 1 persoon

    • Wat leuk dat je deel 1 nu ook hebt. Volgens mij zijn er nog veel meer boekjes waar we geen weet van hebben want de schrijfster van het Tjaden boekje schrijft in haar voorwoord: Al weder een breiboekje hoor ik dunkt mij deze en gene mijner lieve lezeressen zeggen, alsof er nog geen breiboekjes genoeg in de wereld zijn.

      Like

  2. Mooi blogje weer. Zalig om al die mooie stukken te mogen zien.
    Zelf ben ik beginnen breien aan een ‘handsome purse’ uit ‘The Winchester Fancy Needlework instructor,…’van Mrs. Winchester. Ik las aanvankelijk de beschrijving helemaal fout, maar nu lijkt het wat te worden. Ik gebruik fijne haakkatoen en een rondbreinaald 1,5 mm van Lang. Echt een priegeldingetje!

    Liked by 1 persoon

  3. Pingback: Een ster uit 1875 | nederlandsgebreid

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s